بــايــرام
( نــوروز )
براي كودكان و نو نهالان پر جنب و جوش ايلات و عشاير، روز عيد نوروز، روزي به ياد ماندني و مالامال از شادابي و سرور است. چادرها در يوردي تازه و در بستري سبز و خرم بر افراشته ميشود. كودكان لباسهاي رنگين ميپوشنـد و همراه اوليا خود، به ديد و بازديد ميروند. آنان پس از خوردن شيريني و نقل و نبات و گرفتن عيدي، با هم قرار و مدار ميگذارند و در لابه لاي سبزه زارها و گلهاي رنگين بهاري، به بازي هاي كودكانه و تعقيب و گريز يكديگر مي پردازند. در اين روز فرخنده، از خستگي و افسردگي و غم و اندوه خبري نيست و بر سيماي كودكان ايلی، جز تبسم و شادابی و طراوت و تازگي چيز ديگر نقش نميبندد.
برحسب سنتي ديرينه، خانوادههاي توانمند، بره يا كهرهاي را به يمن اين روز مبارك سر ميبرند و همسايگان و خويشان خــود را نيز ازخــوان كرم خود بهــره مند میکنند. شام عيـد، شامي متفاوت و خاطره انگيز است. مردان با عشق و علاقه مقدمات شب عيد را فراهم مي کنند و زنان، بهتـرين غذاهـا را تـدارك میببينند تـا روز و شبی دل انگيز را براي خردسالان خود مهيا سازند.
در سرودة هفت هجايي زير، علاوه بر ترسيم جنب وجوش چنين روز باشكوه، به گوشههايي از آداب و سنن عشاير و بازيهاي كودكانه نیز اشاره شده است.
قيـــزيل گــوللــر چيخنـــــده
اوْلاري يئـــــــل یيخنـــــــده
بـولــوت گـؤزون سيخنــــده
بــــايــرام گلَــر يــاز اوْلار
غمـــي قــــــوصّـا آز اولار
گلينـــگ قچــگ اوشاقلار
چـــايدان گچـگ اوشاقلار
چيچـــك بيچـگ اوشاقلار
بـايرام گليب يــاز اولموش
هـــامي گوللر ناز اولموش
يـاشيْل چمن ســاري گول
يــاري ريحــان يــاري گول
بيــرباخ بيــزه سـاري، گول
گول تــا گولگ اوره كــدن
گومپول آساك ديــره كـدن
بـــوروق گـــولـو آغ چــــالير
چــؤللــر واري بـاغ چــالير
گون قيـزّي دير داغ چـــالير
كــؤرپــه قچیـر مهله شير
قــويـون قــوزو ايله شير
آتــام قـربـان كَسميش دير
آغ چاتمادان دانآسميشدير
شاد اوره كلر اَسميش دير
قونشو لارا پـــــاي وئرينگ
يئــددي بهـره ساي وئرينگ
آتيْـل – بوتـــول اويْناراک
قچمه – تـو تـول اويناراک
دارجـــا پــاتيْــل اويناراک
نــه ياخچي دير گول هانـدا
اَل يــومـا نــدا، آچـانــدا
قـــره داغـــلار قار اولسون
بئلـــه گونلـــر وار اولسون
آلله سيـــزه يـــار اولسون
بــايـــرام شـامي اوزانسين
بيــزه خـوش لیْق قازانسين
